Doğru Uyku Teknolojisi ⋆ Enteresan-İlginç-Değişik-Yararlı-Bilgiler Teknoloji Enteresan-İlginç-Değişik-Yararlı-Bilgiler

Doğru Uyku Teknolojisi

Doğru Uyku Teknolojisi

Doğru uyku teknolojisi

EEG diagramları, ters gürültü ve benzerleri;

IT firmaları herkesi rahat uyutmak için teknolojiler geliştirmeye çalışıyor. Ancak bu teknolojiler çok  ucuz değil.

Dünya’da her dört kişiden biri uyku zorluğu çekiyor. Vardiyalı çalışan işçilerde bu oran % 40’lara kadar çıkıyor. Bu yazıyı okurken, ”beni ilgilendirmiyor,  ben vardiyalı çalışan değilim ” diyebilirsiniz. Ancak çağdaş Dünya beraberinde bazı dezavantajlarla geliyor. Esnek çalışma saatleri, sürekli akıllı telefon, tablet gibi cihazları kullanmak, gecenin geç saatlerine kadar bu cihazlardan ayrılamamak sağlıklı uyku düzenini bozan şeyler. Her gün yeteri kadar uyumayan insanlar zamanla konsantrasyon ve performans kaybı yaşıyorlar ve bu sonun da sağlıklarını yitirmelerine bile neden olabiliyor. Stanford Üniversitesinden uyku bilim uzmanı William C. Dement çalışmalarının sonucunu tek bir cümle ile özetliyor: ”Uykusuz kalmak insanı aptal gibi yapar.”

Sağlıklı olmanın şartlarından birisi uyumak. Annelerimiz iyi bir uyku çekmemiz için uyumadan önce bir bardak süt içirirdi. Teknoloji dünyası ise bunu farklı ve değişik çözümlerle yapıyor. Burada çok önemli bir noktaya değinmeden geçmeyelim. Bilgisayar ve benzerlerinin maviye çalan ekran ışıkları bile uyku düzenini bozmaya yeterli. Güneş ışığı içinde mavinin oranı fazla olduğu için beyin siz uyurken bile aslında gündüz olduğunu düşünüp  uyku hormonu olan melatonini çok yavaş sağlıyor.Bu yüzden geceleri uyurken sıcak renkli ışıklar altında uyumak daha doğru. Akıllı telefon ve tabletler için  geliştirilmiş olan Twilight veya f.lux gibi akıllı uygulamalar ekran ışığını bu şekilde ayarlıyor. Bilgisayarlar söz konusu  olduğunda ise öneri olarak yapılacak olay bilgisayarı gece moduna almak.

 

Asenkron Nefes Alma İle Uykuya Dalma

Dodow ışık efektlerini kullanan çok farklı bir uyku yardımcısı. Cihaz tavana farklı renkte ışık halkaları yansıtıyor. Parlak bir nokta uzun aralıklarla yanıp sönüyor. Kullanıcılar bu ışığın ritmi ile nefes alıp verdikçe rahatlıyorlar. Hala uyuma zorluğu çekenler için ise 20 dakikalık, 8 dakikada bir mod değiştiren 2. bir seçenek mevcut. Ancak bir problem var. Dodow mavi ışık ile çalışıyor. Üreticiye göre ışık şiddeti çok düşük olduğu için hormonları etkilemiyor. Yine de sıcak renkleri kullansalardı daha iyi olurdu diye düşünüyoruz.

Odaları Ayırmak Mı? Artık Yok

Smart Nora’nın uyku yardımcısı farklı bir açıdan yaklaşıyor. Cihaz, ses sensörü olan şişirilebilen bir yastıktan oluşuyor. Amacı, horlayan insanların etrafında olan insanların daha rahat etmeleri. Başucuna yerleştirilen sen sör ilk horlama sesini duyduğu anda küçük bir pompa yastığın içine bir miktar hava pompalıyor. Böylece yastık bir miktar kadar yükseliyor ve gırtlak kasları rahatlayarak kullanıcı daha rahat nefes alıyor ve horlaması kesiliyor.

Bir başka  grup cihaz ise seslerin uyutucu etkisini kullanmayı hedefliyor. Beyaz gürültü ( White  noise ) üreticilerinin ürettiği sesler monoton ancak içinde sesin en kalından en inceye duyulabilen tüm frekanslarını içeriyor. Bu tür bir ses doğada da var. Herkes yağmur veya ırmakların sesinin rahatlatıcı etkisini yakından biliyor.

Beyaz gürültüyü bu kadar etkili yapan şey  tüm diğer sesleri örtmesi ve bu sayede beynin başka sesler tutup yorumlamak için uğraşmasına gerek bırakmaması. Beyaz gürültü bu yüzden kulak çınlaması tedavisinde de kullanılıyor. Büyük firmalar bile büyük gürültüyü kullanıyor. Eklentiler kullanarak Google Home veya Alexa gibi cihazlardan da  beyaz gürültü çıkartmak mümkün. Bu yıl Apple bile bir yazılım güncellemesi ile HomePod cihazına bu özelliği eklemeyi planlıyor. Dreem tarafından üretilen kafa bandı bu alanda bir adım daha ileri gidiyor. Kullanıcı uyurken beynin EGG dalgalarını kaydediyor ve uykunun fazlarını ölçümlüyor. Bu fazlar da farklı sesler üreterek uyku kalitesini arttırmayı hedefliyor.

Peki uyanmakla ilgili sorun yaşayanlar için ne yapılıyor. Elbette klasik alarmlı saatler ve cep telefonlarının alarm uygulamaları hala bir çözüm. Ancak cep telefonları alarm cayırtısı ile uyanmak istemeyen  insanlara daha insancıl bir alarm sesi, sevdiği bir şarkı veya benzeri bir tema ile uyanma imkanı sunuyor. Peki yatakta yalnız değilseniz yanınızda uyuyan kişiyi rahatsız etmeden uyandırılmak istiyorsanız ne olacak? Yeni bir alarmlı saat kullanıcısını sabahları sesle değil  ışıkla uyandırıyor. Işığın şiddetini belirli aralıklarla arttırarak güneş doğuşunu simüle eden cihaz oldukça başarılı. Zira ışık uyuyor olsak bile bilinçaltımız tarafından hissedilebiliyor. Bu arada bu teknolojinin aslında yıllardır tavuk çiftliklerin de kullanıldığını da hatırlayalım. Işıkla oynayarak tavukların daha iyi beslenmesi ve daha çok yumurtlaması sağlanabiliyor.

Uyurken Bizi Neler Rahatsız Ediyor?

İnsanların yatağa yatıp saatlerce tavana bakarak uyumamasının birçok nedeni olabiliyor:

  • Horlama: Zaman zaman uyku apnesi hastalığının belirtisi olabiliyor. Burada kişinin nefesi uzun aralıklarla kesiliyor. Yatak arkadaşınız horluyorsa da uyumak büyük bir işkence halini alabiliyor.
  • İlaçlar : Yanlış ilaç kullanımı ve kullanılan ilaçların yan etkileri de uykusuzluğa neden olabiliyor.
  • Uyuşturucu ve Alkol: Yatıştırıcı etkisine rağmen bu tür maddeler çok fazla kullanıldığında rahat uykuya dalmayı engelleyebiliyor.
  • Vardiyalar  ve Jetlag: Günlük yaşam düzenini değiştiren her türlü olgu hem sağlığa hem uykuya negatif etki ediyor.
  • Fiziksel ve Organik Hastalıklar: Depresyon, sinir hastalıkları, demans ve nevroz da uykusuzluğu tetikleyebilir. Kanser, romatizma, hormonal hastalıklar da aynı şekilde uykusuz bırakabiliyor.

 

”DÜNYA’DA OTOMOBİL KAZALARININ BİRİNCİ NEDENİ ALKOL DEĞİL UYKUSUZLUK”

 

 

Etiketler